> Ölkəm > NAXÇIIVAN

NAXÇIIVAN


11-04-2012, 23:34. : admin

 Azerbaycan

 

 

 

 NAXÇIVAN                                   

 

 Azerbaycanin cenub-qerbinde Naxçivan Muxtar Respublikasi (NMR) yerleshir. O Azerbaycan Respublikasinin esas erazisinden bashqa bir dovletin ensiz zolashi ile ayri salinib ki, bu da keçmish SSRi rehberliyinin Qafqazdaki imperiya maraqlarinin neticesinde 1920-ci illerin evvellerinde mumkun olmushdur. NMR Dereleyez dashlarinin guney eteklerinde ve Zengezur dashlarinin gunbatar semtinde qerar tutur.

Bura dashliq mekandir-muxtar respublika erazisinin 30 faizinden çoxu deniz seviyyesinden 600-1000 metr yuksekde yerleshir. Bolgenin en hundur dashlari-Qapiciq (3904 m) ve ilandashdir (2385 m).

Muxtar Respublika mermer, dash duz, eheng, gips yataqlari, Sirab, Badamli, Vayxir, Nehecir, Qizilcir kimi nadir mineral sularla zengindir. Burada yeralti sular umumiyyetle boldur, ona gore de tarixen bolgede kehrizlerin-oz icrasina gore nadir yeralti su tunellerinin tikintisi yuksek seviyyeye çatmishdir. Yerin ustunden kehrize pillelerle enirler, eleleri de var ki, onunla suyu sadece yerin sethine çixarirlar (eynile muasir su kemerleri terzinde). Kehriz ustalari (kankanlar) oz peshe meharetlerini zemanemize qeder qoruyub saxlayiblar.

Muxtar Respublikada iqlim keskin kontinentaldir, temperatur yayda +43, qishda -30 derece arasinda tereddud edir. Rutubet ashashidir. Florasi - fistiq, sherq palidi, qoz, soyud, ashcaqayin, çoxlu derman bitkileri ile temsil olunur. Faunasi - ayi, qaban, tulku, dovshan, canavar, dash delesi, dash keçisi, Kiçik Asiya muflonlari-dash qoyunlari; qushlar - Xezer ulari, alp torashaylari, dash qaranqushu, dash kekliyi.

iran ve Turkiye ile serhedi boyunca Araz çayi axir, bundan bashqa diyarda 40-a yaxin kiçik ve orta uzunluqda çay axir (Ordubadçay, Elinceçay, Gilançay, Naxçivançay, Arpaçay ve b.). Burada "uzen adalari" olan dunya gozeli Batabat golu ile yanashi, Babek ve Culfa rayonlarinin torpaqlarini suvarmaq uçun suni goller de var-onlar deniz seviyyesinden 1500 metr yukseklikde Qazançi kendi yaxinlishinda yerleshir.

Butun bolgede qedim sheherlerin çoxlu sayda xarabaliqlari, burcler, qalalar, meqbereler qalmishdir. Bu diyar oz tebii servetleri kimi, strateji ehemiyyetine gore de ishshalçilar uçun hemishe celbedici olmushdur.

Naxçivan sheheri-Azerbaycanin Naxçivan Muxtar Respublikasinin inzibati merkezidir. Naxçivançayin sash sahilinde, deniz seviyyesinden 1000 m yukseklikde yerleshir. Bakidan-560 kilometrlik mesafededir. Ehalisi 364 min neferdir.

Naxçivan Azerbaycanin ve Serqin en qedim ve iri sheherlerinden olmushdur. Seherin tarixi minilliklerin derinlerine gedib çixir: arxeoloqlar burada eramizdan once II ve I minilliklere aid çoxlu maddi medeniyyet eshyalari tapmishlar.

Naxçivanin adinin çekildiyi en erken yazili qaynaq-Ptolomeyin (II yuzil) eserleridir. O, Naxçivanin adini "Naxsuana" kimi qeyd edir. Orta yuzillerin ereb qaynaqlarinda sheherin adi "Neshava" kimi yazilir, amma Mehemmed Naxçivani, Hemdullah Qezvini, Katib Çelebi ve Evliya Çelebi ve b. kimi meshhur orta esr muelliflerinin eserlerinde sheherin adi boyuk hormetle "Neqshi-Cahan" adlandirilir ("Dunyanin Bezeyi"). Erken orta yuzillerde Naxçivanin Kiçik Asiya, Yaxin Serq ve Guney Qafqaz olkelerile six ve intensiv elaqeleri olmushdur.

Seherin gozelliyi ve onun geosiyasi movqeyi hemserhed dovletlerin tez-tez bash veren basqinlarina sebeb olurdu, neticede sheher bir neçe defe dashidilmishdir. Lakin her defe Naxçivan inadkarcasina yeniden ayasha qalxir, uçurulanlari berpa edir, evvelkinden de gozel shekle dushurdu. Meselen, bizim eranin I yuzilinin ortalarinda Bizans imperatoru II irakli sheheri soyub-talamish ve dashitmishdi, onu defelerle monqol ishshalçilari da dashitmishlar, bu sheher elece de Bizans ve Ereb Xilafeti arasinda "nifaq almasi"na çevrilmishdi. Lakin butun zamanlarda Naxçivan bu bolgede yaranmish dovlet qurumlarinin-Saciler, Salariler, elece de Eldenizler sulalesinin idare etdiyi Azerbaycan Atabeyler Dovletinin bash sheherlerinden biri sayilmishdir.

XII yuzilde Naxçivanda 200 min ehali yashayirdi, ticaret inkishaf etmishdi, sheher oz ustalari ve senetkarlari: dulusçulari, zergerleri, shusheçileri ile shohret qazanmishdi. Lakin sheher oz inshaatçilari ile daha çox taninirdi-meshhur Naxçivan Memarliq Mektebi burada meydana çixmishdir, inshaat ishleri ise genish miqyas almishdi. Seherin gozelliyinden vecde gelmish seyyahlarin shahidliyine gore, orta yuzillerde burada Eldenizlerin meshhur saray kompleksi, cume mescidi, muselman maarifinin merkezine çevrilmish medrese, dovlet binalari, esilzadelerin saraylari ucaldilmishdi. Yazili qaynaqlar o zaman sheherde "20 min ev, 70 dini bina, 20 karvansara, 7 hamam, bir neçe bazar" oldushundan xeber verir.

Fransiz seyyahlari Pyer Sarden ve Dubua de Monper, ingilis seyyahi Porter qeyd edirler ki, bura qedim memarliq abidelerinin saxlanmish oldushu gozel bir sheherdir. Osmanli seyyahi Evliya Çelebi hovuzuna her gun bir sebet qizilgul leçeyi atilan yerli hamamlarin etirli suyundan soz açir.

XV-XVI yuzillerde Naxçivan Azerbaycani idare eden Qaraqoyunlu, Ashqoyunlu, ardinca ise Sefevi shah sulalelerinin tabeliyinde idi. XVII yuzilde diyar Çuxurseed Beylerbeyliyinin terkibine daxil edilmishdi ve herbçi Gengerli turk tayfasinin bashçilari terefinden idare olunurdu. XVIII yuzilde burada Naxçivan Xanlishi adlanan dovlet qurumu yaradilmishdir. Xanlishin erazisi 1828-ci il Turkmençay Muqavilesine gore, Rusiyaya birleshdirildi, sonralar Rusiyanin eyniadli qezasina (uyezd) çevrildi. 1924-cu ilde Naxçivan sheheri Naxçivan Muxtar Sovet Sosialist Respublikasinin paytaxti elan olundu.

Bu qedim shehere ozunemexsus medeniyyet xasdir ve onun ayrilmaz hissesi butun olkede meshhur olan yerli metbexdir. Misal uçun, xususi shekilde qurudulan shaftalinin içine uyudulmush qoz-findiq ve sheker tozu doldurmaqla hazirlanan "alana"; qayshanasha bal elave etmekle xususi "balqayqanaq" yalniz bu yerin metbexine aiddir.
Naxçivan torpashi-XII yuzilin boyuk memari Ecemi ibn Ebubekr Naxçivaninin vetenidir. Onun eserlerinden Yusif ibn Kuseyir (Atababa kunbezi), Momine-Xatun turbesi, minareli Cume Mescidinin portali zemanemize qeder salamat qalmishdir. Hesab edilir ki, Momine-xatun meqberesini yaratmaqla Ecemi dovrun obrazini yaratmishdir. O, ebes yere meqbereye bu yazilarla naxish vurmamishdi: "Biz gedirik dunya qalir, biz oluruk-xatiremiz qalir". Meqbereni bezeyen hendesi ve epiqrafik naxishlar zerger deqiqliyi ile icra olunmushdur: o, Serqin sevimli qiymetli dashi-berq vuran firuzeye benzeyir.

Meshhur alim, dovlet xadimi, yaziçi, filoloq, farsca-turkce ilk lushetin muellifi Hindushah Bin Sencer Bin Abdulla Naxçivani (XIII-XIV yuziller) burada doshulmushdur. Onun oshlu, vergilerin qoyulushu haqqinda kitab yazmish Mehemmed Naxçivani maliyye sahesinde zemanesinin taninmish dovlet xadimi idi (XIII-XIV yuziller). Naxçivan elece de Kelbeli Xan Naxçivanski, onun oshlu, general Huseyn Xan Naxçivanski, herb xadimi Cemshid Naxçivanski,klassik yaziçi Celil Memmedquluzade romantik shair ve dramaturq, Stalin repressiyalarinin qurbani olmush Huseyn Cavid, ressam Behruz Kengerli kimi taninmish simalarin da vetenidir. Naxçivan - Azerbaycanin umummilli lideri Heyder Eliyevin de vetenidir.

Muasir Naxçivanda elm ve maarife boyuk diqqet yetirilir. Burada universitet, Azerbaycan Milli Elmler Akademiyasinin filiali fealiyyet gosterir, akadem-shehercik tikilmishdir. Mekteblere xususi diqqet yetirilir-kohneleri temir olunur, yenileri tikilir, meselen, H.Eliyev adina çox boyuk, gozel techiz edilmish mekteb istifadeye verilmishdir. Burada Medeniyyet Sarayi, Dram Teatri, Kukla Teatri fealiyyet gosterir. Ela techiz olunmush idman Olimpiya kompleksi istifadeye verilmishdir.

Seherde Xalça Muzeyi, Edebiyyat Muzeyi, Tarix Muzeyi var. Burada elece de yaziçi-dramaturq Huseyn Cavidin ev-muzeyi ve meqberesi yerleshir. Seherde xeyli tarixi abideler-memarliq kompleksi imamzade, Cume Mescidi, Zaviye Mescidi, "Pirgemish", "Xan Evi", ismayil Xan hamami, Yusif ibn Kuseyir meqberesi, Momine-Xatun meqberesi ve s. muhafize olunur.




Ordubad

Ordubad rayonu shimalda ve sherqde Ermenistanla, cenubda-iran islam Respublikasi ile hemserheddir. NMR-in sherq hissesinde yerleshir.

iqlimi tezadlidir-soyuq qish, qizmar yay. Burada zengin fauna ve flora, heyretamiz derecede temiz hava, çoxlu derman bitkileri ve meyveler yetishir. Burunc dovrunun çoxlu tarixi abideleri: dash qoç heykelleri, Sabir kendinde eramizdan once II-I minilliklerin yashayish meskeninin qaliqlari, Aza kendi yaxinlishinda qedim Gilan sheherinin xarabaliqlari, Kilit, Velaver, Eylis, Aza, Kotam, Bilev, Venend kendlerinde orta esr tikilileri, qedim Anabad sheherinin xarabaliqlari, Andemic kendi yaxinlishinda Sahtaxti burcu, XIX esr mescidi, Der kendi yaxinlishinda XIV yuzil meqberesi, Aza kendi yaxinlishinda 1826-ci ilde tikilmish korpu, Der kendi yaxinlishinda XIV yuzil hamaminin xarabaliqlari ve bir çox tarixi abideler qalir.

Ordubaddan 60 km cenubda Gemiqayada eramizdan once III-II minilliklere aid nadir petroqlifler qorunub-saxlanmishdir. Burada adamlari, meishet, ov sehnelerini, real ve fantastik heyvanlari tesvir eden minlerce shekil var.
Ordubad sheheri- Ordubad rayonunun inzibati merkezidir. Bu, Naxçivan Muxtar Respublikasinin boyukluyune gore ikinci sheheridir. Seher XII yuzilden melumdur, deniz seviyyesinden 850 metr yukseklikde yerleshir. Onun qedimliyi, çox sayda tarixi abidelerin movcudlushu, yeni tikililerin onun xarici simasini demek olar deyishdirmediyi, sakinlerin qorunub-saxlanmish heyat terzi sebebince, Ordubad sheheri dovlet tarix memarliq qorushu elan edilmishdir.

Tarixi abideleri: nadir arkali on gorunushu olan Cume Mescidi, Dilyar Mescidi, Efqan Burcu ve XVIII yuzil eyvani, çoxlu sayda qedim serçeshmeler, dairevi qubbeli ortulu Qeyseriyye ticaret kompleksi (XIX-XX yuziller) XVIII yuzil buzxanasi ve mescidi ikimertebeli medrese ve bir çox digerleri.
Bu kiçik sheherin ne kimi gozelliye malik oldushunu, qedim çashlarin tebii etrini nece qoruyub-saxladishini basha dushmekden otru Ordubadi gormek lazimdir. Ashlasishmaz derecede neheng, govdesinin dairesi 8 metr olan qocaman çinarlarin emele getirdiyi kolgeliklerde adamlar eyleshib telesmeden sohbet edirler, nadir mescidler, ovdanlar, kehrizler-butun bunlarin hamisinin oz nadir ozellikleri var. Bu, qedim milli heyat terzinin gozelliyini qoruyub-saxlayan muasir insanlarin yashadishi bir sheherdir.

Burada zengin ekspozisiyasi olan tarix, diyarshunasliq muzeyi, teatr, Azerbaycan edebiyyatinda tarixi-romantik canrin esasina qoyan yaziçi Memmed Seid Ordubadinin ev-muzeyi fealiyyet gosterir. Akademik Yusif Memmedeliyevin-Azerbaycan Elmler Akademiyasinin ilk prezidentlerinden birinin, Azerbaycan neft-kimyasinin banisi, parlaq yaradici shexsiyyetin, elmin teshkilatçisinin, fealiyyeti sayesinde Azerbaycanin ikinci Dunya muharibesi zamani Hitler fashizminin darmadashin edilmesine evezsiz tohfe vermish bir insanin doshuldushu evde berpa ishleri aparilir.

Ordubadda yerli sakinlerin evlerinde qalmaq olar.

Culfa

Culfa rayonu-Naxçivan sheherinden sherqde yerleshir. Yayda burada quru ve isti, qishda çox soyuq olur. ilde 220-600 mm-e yaxin yashinti dushur. Burada Elince, Qarderya, elece de Araz (iranla serhed boyunca) çaylari axir. Culfa yolu boyunca dashlar olduqca gozel ve ozunemexsusdur-geoloji faktor (suxurlarin terkibi, onlarin yashi ve s.) xarici gorunushe tesirini gosterib-zahiren dashlar neheng, qubbevari, fantastik tikilileri xatirladir.
Culfa dashlarinda meshe massivlerine rast gelinir, meshelerde fistiq, veles, palid bitir; faunani canavarlar, tulkuler ve dovshanlar temsil edirler.

Araz çayinin sahilinde qedim tikililerin xarabaliqlari qalmishdir. Bunlar-Azerbaycan erazisinde en qedimi sayilan XIII yuzil karvansarasi, Naxçivan xani, hakim Ziyaeddinin emri ile XIV yuzilin evvelinde salinmish korpunun qaliqlari Cuqa kendi yaxinlishinda kiçik Gulustan meqberesi (XIII yuzil), Der kendi yaxinlishinda daha uç qedim meqbere-onlardan burclu meqbere daha yaxshi veziyyetdedir (XV yuzil). O cumleden, Elince qalasi (XII-XIII yuziller) ve bir çox diger abideler ve qedim tikililerin qaliqlari gosterile biler.

Rayonun erazisinde çoxlu (40-a yaxin) su qaynaqlari ve bulaqlar movcuddur. Onlardan biri, Daridashin eteklerindeki bulaq gunde 500 min litre yaxin guclu minerallashdirilmish su verir.

Culfa sheheri Araz çayinin sahilinde, iranla serhedde yerleshir. Azerbaycan Culfasina demek olar simmetrik shekilde Arazin o biri sahilinde, eyni ile Culfa adlanin iran sheheri yerleshir. Keçmishde irandan Sirvana, Gurcustana, Dashistana geden qedim karvan yolu buradan keçirdi. indi burada serhed nezaret buraxilish menteqesi yerleshir. Burada demiryol vashzali yaxinlishindaki "Araz" mehmanxanasinda qalmaq olar. Ele orada restoran da var. "Gulustan" restoraninda ve "Eldar" kafesinde de nahar ede bilersiniz.

Babek

Babek rayonu-Muxtar Respublikanin shimalinda Ermenistanla, cenubda iranla hemserheddir. Bu erazinin shimali ve cenub-sherqi dash relyefine malikdir, cenub-qerbi ise duzenlikdir. En yuksek dash zirveleri – Keçeltepe (2740 metr), Qaraqush (2617 metr), Buzqov (2470 metr).

Rayonun erazisinde Sirab, Qahab, Vayxir mineral su qaynaqlari, dash duz yataqlari movcuddur. Buradan Naxçivançay ve onun qolu Cehriçay axir, Araz, Nehrem, Uzunoba, Sirab su anbarlari yerleshir.

Rayon erazisinde mesheye rast gelinmir, uzumçuluk, taxilçiliq, bostançiliq ve heyvandarliq inkishaf etmishdir.
Rayonun erazisinde melum arxeoloji abideler: Gultepe ve Gultepe-2, Abbasabad, Vayxir, Aznabyurdun qedim xarabaliqlari yerleshir.

Babek sheheri rayonun inzibati merkezidir. 1978-ci ile qeder Tezekend adlanib.

 

 

 

Nehrem – Azerbaycanin Naxçivan Muxtar Respublikasinin Babek rayonunda kend.

Nehrem kendi Naxçivan MR-in en boyuk kendlerinden biridir. Kend yazili menbelerde bezen Nehrem, Nehrem ve ya Nehram kimi gosterilmishdir. Kendin tarixi çox qedimdir. Kend Araz çayinin sol sahilinde yerleshir. Ehalisinin sayi 2002-ci ilde aparilan siyahiya almaya gore 11 784 nefer teshkil edir. Ehali taxilçiliq, uzumçuluk, heyvandarliq, bostançiliq ve terevezçilikle meshshuldur.

Nehremdeki imamzade turbesi

Nehrem kendinde uç orta, bir esas, bir texniki peshe mektebi, bir mektebliler evi, musiqi mektebi, dord kitabxana, klub, medeniyyet evi, kend sahe xestexanasi, doshum evi, poçt, rabite shobesi, ushaq bashçasi var. Alti mescid fealiyyet gosterir. 4.3 km mesafeden kende içmeli su kemeri çekilmishdir. Yaxinlishinda gec sexleri var.

Kenddeki imamzade piri qedim tarixe malikdir.

NAXÇIIVAN




Sahbuz

Sahbuz rayonu - Naxçivan Muxtar Respublikasinin shimalinda yerleshir. Bura dashliq erazidir. En yuksek noqtesi Salvarti (3160 metr), Keçeldashdir (3115 metr), Biçenek dash ashirimi da buradan keçir.

Muxtar respublikanin butun erazisinde oldushu kimi, burada da çoxlu yeralti sular, o cumleden Badamli, Batabat, Karvansara, Biçenek mineral sular axir. Burada kukurd, tikinti materiallari, torf yataqlari var. Naxçivançay ve onun qollari: Kuku, Sahbuz, Salvarti axir. Goller - Qanligol, Batabat. Dashlarda meshe massivleri var.

Sahbuz sheheri-rayonun inzibati merkezidir. Seherin hendeverinde qedim maraqli bir abide ashkar edilib. Xalq arasinda bura Nizaminin "Ferhad ve Sirin" poemasinin qehremaninin adi ile "Ferhadin evi" adlandirilir. Eslinde bu qedim insanin yurd yeridir ve o qeder de adi gorunushe malik deyil: dashin dash-divarinda "verandasi" olan 4 otaq yonulmushdur. Arxeoloqlar terefinden qedim hakimin adini dashiyan "Sahpur" qalasinin da xarabaliqlari tapilmishdir. Hesab edilir ki, bu ad zaman keçdikce "Sahbuz" sheklini almishdir.

Qarabashlar kendinde meshhur Qarabashlar meqberesi yerleshir. Bashlarla, qedim, lakin bu gun de ishleyen kehrizlerle ehateye alinmish bu kend Zengezur sira dashlarinin eteyinde yerleshir. Burada burcleri olan istehkamlarin ve su techizati sisteminin olmasi bu yashayish menteqesinin qedim mensheyinden xeber verir. Bele bir ehtimal var ki, XVII yuzil elyazmasinda adi xatirlanan "10 min evi, 70 mescidi, onlardan 40-i minareli, Qarabashlar Seheri" haqqinda qeyd bu kende aiddir.

Burada yerli sakinlerin evinde qonaq qalmaq olar. Badamli mineral suyunun dolduruldushu zavodun yaninda "Badamli" istirahet zonasi tikilmishdir (1400 metr yukseklikde).

Serur

Serur rayonu-Muxtar Respublikanin qerbinde yerleshir, cenubda iranla hemserheddir. Erazisinin shimali ve sherqi dash relyefine malikdir. Dereleyez dash sistemi buradan keçir. En yuksek dashi - Qalinqayadir (2775 metr). iqlimi yarimsehra, quraqdir. Lakin kifayet qeder yumshaqdir - qishda temperatur nadir hallarda +3 dereceden ashashi dushur, yayda +26 dereceden yuxari qalxmir.

Buradan Araz çayinin qolu Arpaçay ve digerleri axir. Arpaçay suyundan suvarmada istifade edilir. Onun ustunde Arpaçay su anbari tikilmishdir. Yerli faunasi - muflonlar (dash qoyunu), canavarlar, dash keçileri, tulkuler, qabanlar, dovshanlardir.

Burada az olan tarixi abideler Araz ve Arpaçay sahilleri boyunca burunc dovrune aid qedim yashayish meskenleri ile temsil olunur. Qazma masharasinda mustye dovrune aid dash ve obsidian emek aletleri, Sahtaxti yashayish meskeninde zovqle ishlenmish bezekli saxsi qab numuneleri ashkar edilmishdir. Arbatan, Vermeziyar, Qarahesenli, Babeki, Kosacan kendleri yaxinlishinda aparilmish arxeoloji qazintilar gostermishdir ki, burada qedim yashayish meskenleri yerleshirmish. Onlar Kolukler, Kohne, Arbatan, Kohnekend, Kultepe kimi toponimlerin yaddashinda yashayir. Burada çoxlu ev eshyalari ve bezekli saxsi qablar ashkar edilmishdir.

Serur sheheri-Serur rayonunun inzibati merkezidir. Yeni sheherdir, demiryolun çekilishi zamani yaranmishdir. Burada iki park, muzey, stadion, mescid, shehidlerin xatire abidesi, kinoteatr var.

Burada demir yolunun o biri terefinde hamamlari, bazari, mescidleri ile kohne sheher de qorunub-saxlanmishdir.
Burada yerli sakinlerin evlerinde qonaq qalmaq olar.

Kengerli

Kengerli rayonu-Babek ve Serur rayonlarinin arasinda yerleshir. Rayonun cenub hissesi iranla, shimali-Ermenistanla hemserheddir. Rayon dashliq relyefe malik olmaqla, Dereleyez dashlarinda yerleshir. Muxtar Respublikanin her yerinde oldushu kimi, iqlimi keskin kontinentaldir - yayda çox isti, qishda soyuq olur. Rayonun erazisinden, Azerbaycanla iranin dovlet serheddi boyunca Araz çayi axir. Dashliq relyef, iqlimin xususiyyetleri ve kiçik çaylarin olmamasi yerli bitki ortuyunu shertlendirir. Onlar esasen, yarimsehra ve dash novleri ile (kolluqlar, otlar, nadir ashaclar) temsil olunur.

Bu kend teserrufati rayonunda tutun, uzum, denli bitkiler, terevez ve bostan mehsullari yetishdirilir.

Naxçivan Muxtar Respublikasinin her yerinde oldushu kimi burada da boyuk sayda qedim abideler qalir ki, bu da diyarin arxaik zamanlardan ehali ile meskun oldushundan xeber verir: Çalxan Qala kurqanlari, Qazma masharasi, elece de Qalaciq, Govurqala, Damlama, Qulamlitepe, Balatepe yashayish meskenleri.
Sonraki dovrlerin salamat qalmish abideleri: Xok kendinde Came Mescidi (XVIII yuzil) ve Sahtaxti kendinde hamam (XIX yuzil).

Qivraq qesebesi - 2004-cu ilde yaradilmish bu yeni rayonun inzibati merkezidir. Qivraq Naxçivan-Serur shossesi uzerinde, diyarin paytaxti Naxçivan sheherinden 30 km aralida yerleshir. Qesebeden Araz çayinadek 6 km-dir.

Rayonun inzibati merkezi statusunu tezelikce almasi ile bashli olaraq Qivraq qesebesinde helelik turistlerin qebulu uçun infrastruktur yoxdur. Lakin, burada yerli sakinlerin evlerinde qonaq qalmaq olar.